Rzym · 20-24 listopada 2026

Plan zwiedzania po dzielnicach: piątek - wtorek

Nasz styl: mniej muzeów, więcej kawy i spacerów. Muzea są oznaczone jako opcjonalne, a w każdym dniu jest przerwa na kawę albo coś słodkiego.

Inspiracja: przewodnik "RzymBook" (mapy dzielnic i 24 punkty widokowe). Godziny są orientacyjne - zachód słońca ok. 16:45, więc najlepsze widoki planujemy na 16:15-17:00.

Nocleg i rezerwacje

🏠 Nocleg: Via Giovanni Battista Bodoni 100 (Testaccio) - start i powrót każdego dnia.
📍 Mapa noclegu  ·  najbliższe metro: Piramide (linia B), ok. 10-15 min pieszo.
🎨 Sobota 21.11, od 9:15 - Palazzo Colonna
Via della Pilotta 17. Otwarte dla zwiedzających w sobotę 9:15-13:15 (ostatnie wejście). Bilet 15 € (trasa krótka) lub 25 € (pełna, z apartamentem księżnej Izabeli), audioprzewodnik po polsku +5 €. Bilety w kasie albo online: galleriacolonna.it.
🍝 Poniedziałek 23.11, 14:30 - Santo Palato
Via Gallia 28, San Giovanni (przy Porta Metronia, metro C). Od 2025 r. pod nowym adresem - dawny adres Piazza Tarquinia jest nieaktualny. 📍 Mapa
Do zrobienia przed wyjazdem
  • Bilety do Koloseum (piątek rano, bilet 24h z Forum i Palatynem) - tylko online z godziną wejścia: colosseo.it/biglietti. Kupić jak najszybciej, terminy się kończą.
  • Palazzo Colonna - można kupić online (Ticketone) albo na miejscu w sobotę.
  • Kolacje bez rezerwacji: Da Enzo al 29 (sobota) - przyjść ok. 18:30-18:45; Felice a Testaccio (niedziela) - na otwarcie ok. 19:00.
  • Noc muzeów "Musei in Musica" (sob 21.11, 20:00-2:00, bilet ok. 1-2 €) - kilka dni przed sprawdzić program koncertów na museiincomuneroma.it.
  • Wtorek: lot FR 2114 z Ciampino o 20:00 (na lotnisku ok. 18:00). Pomysł na bagaże (podręczny ze sobą albo przechowalnia na Termini), bilety na pociąg FL4 kupić na Termini.
  • Panteon (7 €) - warto online, żeby ominąć kolejki. Zamek św. Anioła (18 €) tylko, jeśli zdecydujecie się wejść.
  • Kilka dni przed niedzielą sprawdzić, czy 22.11 (Chrystusa Króla) nie ma mszy papieskiej, która ogranicza wejście do Bazyliki rano.
  • Metro i autobusy: płatność kartą zbliżeniową przy bramce. Metro zwykle do 23:30, w pt i sob do ok. 1:30.
  • Wygodne buty i parasol - w listopadzie w Rzymie często pada.
Gdyby padało: piątek - zostańcie dłużej w Koloseum i wejdźcie do Muzeów Kapitolińskich zamiast spaceru po Forach; sobota - pałac, Panteon i kościoły z Caravaggiem są pod dachem; niedziela - Bazylika i Zamek bez zmian, Janikulum zamieńcie na dłuższy obiad w Trastevere; poniedziałek - San Clemente, Case Romane i Lateran są w środku; wtorek - w Castel Gandolfo zostaje kościół i kawiarnie, można też dłużej posiedzieć w Rzymie i pojechać prosto na Ciampino.
🎶 Wieczory na placach: stałego śpiewania i tańców o 21:00 na konkretnym placu nie udało się potwierdzić. Najżywsze wieczorem są Piazza Trilussa w Trastevere (schody przy fontannie, uliczni muzycy, najwięcej w weekendy - jest w planie w sobotę), Campo de' Fiori i Piazza Testaccio przy noclegu, gdzie wieczorami siedzą mieszkańcy. Jeśli wiecie, o który plac chodzi - dopiszemy go.

Piątek 20.11 - Starożytny Rzym i Kapitol

Dzień antyku pod gołym niebem: od Koloseum przez Forum i Palatyn na Kapitol, zachód słońca z najwyższego tarasu w centrum, kawa z widokiem na Kapitolu, kolacja w Monti i Koloseum nocą.
  • Koloseum, Forum i Palatyn (książka s. 146)
  • Kapitol i Fora Cesarskie (s. 166)
  • wieczór: Monti (s. 180)
Zachód słońca: ok. 16:45  ·  Dojazd: Metro B: Piramide -> Colosseo (2 przystanki, ok. 5 min). Do Piramide ok. 10-15 min pieszo z noclegu.
Cała trasa dnia w Google Maps
8:00
Jedzenie

Śniadanie na Mercato di Testaccio

Hala targowa 5 min od noclegu - kawa, cornetto, owoce. Targ czynny pn-sob ok. 7:00-15:30 (w niedzielę zamknięty).

Historia i ciekawostki

Testaccio to dzielnica robotnicza wokół dawnej rzeźni (Mattatoio, 1888-1975). Robotnicy część zapłaty dostawali w podrobach - tak narodziła się rzymska kuchnia quinto quarto ("piąta ćwiartka"), którą w poniedziałek zjecie w Santo Palato.

9:00
Rezerwacja / bilet

Koloseum

Wejście na godzinę z biletu (najlepiej 9:00-9:30, zanim zrobi się tłok). Ok. 1,5 h.

Bilety tylko online z wybraną godziną, sprzedaż na 30 dni przed: colosseo.it/biglietti. Bilet 24h obejmuje Koloseum + Forum Romanum + Palatyn. W listopadzie park zamyka się o 16:30, ostatnie wejście 15:30.
Historia i ciekawostki

Właściwa nazwa to Amfiteatr Flawiuszów. Budowę zaczął cesarz Wespazjan ok. 70-72 r., a otworzył jego syn Tytus w 80 r. igrzyskami trwającymi 100 dni.

Mieściło ok. 50 tys. widzów. Nad widownią rozpinano płócienny dach (velarium), obsługiwany przez marynarzy floty.

Nazwa "Koloseum" pochodzi najpewniej od stojącego obok kolosalnego posągu Nerona, a nie od rozmiarów budowli.

Dziury w murach to ślady po wyrwanych w średniowieczu żelaznych klamrach. Po trzęsieniu ziemi w 1349 r. Koloseum przez wieki służyło za kamieniołom - trawertyn z niego trafił m.in. do rzymskich pałaców i kościołów.

10:30
Zabytek

Łuk Konstantyna

Tuż obok Koloseum, po drodze na Forum.

Historia i ciekawostki

Postawiony w 315 r. na pamiątkę zwycięstwa Konstantyna nad Maksencjuszem przy Moście Mulwijskim. Część płaskorzeźb zabrano z wcześniejszych pomników Trajana, Hadriana i Marka Aureliusza - to taki antyczny recykling.

10:45
Zabytek

Forum Romanum

Via Sacra, świątynie, łuki. Ok. 1,5 h razem z Palatynem.

Historia i ciekawostki

Przez stulecia serce Rzymu: polityka, sądy, handel i religia. Teren był pierwotnie bagnem - osuszył go kanał Cloaca Maxima, działający w części do dziś.

W 44 r. p.n.e. w tym miejscu spalono ciało Cezara, a później stanęła tu Świątynia Boskiego Juliusza. Do dziś 15 marca ludzie zostawiają w jej ruinach kwiaty.

Łuk Tytusa (81 r.) pokazuje legionistów niosących menorę ze zburzonej Świątyni Jerozolimskiej.

Kurię Julia (budynek senatu) uratowało to, że zamieniono ją na kościół. Jej antyczne brązowe drzwi przeniesiono do Bazyliki na Lateranie - zobaczycie je w poniedziałek.

11:45
Punkt widokowy

Palatyn i Terrazza Belvedere del Palatino

Punkt widokowy nr 16 z książki: z północnej krawędzi Palatynu (Orti Farnesiani) widać Forum Romanum, Koloseum i Vittoriano. Uwaga na "nachalne mewy".

W ramach biletu do parku Koloseum.
Historia i ciekawostki

Według legendy tu Romulus założył Rzym w 753 r. p.n.e. Z czasem wzgórze zabudowali cesarze - od łacińskiego Palatium pochodzi nasze słowo "pałac".

Orti Farnesiani to XVI-wieczne ogrody rodu Farnese, jedne z pierwszych ogrodów botanicznych w Europie.

Z południowej strony wzgórza widać Circo Massimo - największy stadion starożytności (ok. 150 tys. widzów).

13:30
Jedzenie

Obiad w Monti

Monti to 10 min od wyjścia z Forum (od strony via dei Fori Imperiali). Małe trattorie i winiarnie w uliczkach via del Boschetto i via Panisperna - wybierzcie na miejscu, bez pośpiechu.

15:00
Punkt widokowy

Fora Cesarskie i Kolumna Trajana (Hale Trajana opcjonalnie)

Spacer via dei Fori Imperiali do Kolumny Trajana - ruiny dobrze widać z ulicy. Opcjonalnie, jeśli macie ochotę na muzeum: Hale Trajana z tarasem (punkt widokowy nr 13) - widok na Forum Trajana, Vittoriano i Forum Romanum. Wejście od via IV Novembre.

Codziennie 9:30-19:30, ostatnie wejście 18:30. Bilet ok. 15 € (wg książki). Bez wchodzenia: ruiny i via Biberatica dobrze widać z ulicy.
Historia i ciekawostki

Hale Trajana przypisuje się Apollodorowi z Damaszku - powstały na początku II w. jako wielopiętrowy kompleks sklepów i biur nazywany "pierwszym centrum handlowym świata".

Kolumna Trajana (113 r.) ma ok. 30 m, a spiralny fryz z ok. 2500 postaciami opowiada o wojnach z Dakami. W podstawie złożono prochy cesarza. Od 1587 r. na szczycie stoi św. Piotr.

16:15
Punkt widokowy

Zachód słońca: Terrazza delle Quadrighe (Vittoriano)

Punkt widokowy nr 12 - najwyższy taras w centrum, panorama 360°. Wjazd szklaną windą. Bądźcie na górze ok. 16:20, zachód ok. 16:45.

Codziennie 9:30-19:30 (ostatnie wejście 18:45), bilet ok. 18 €. Niższe poziomy pomnika są bezpłatne. vive.cultura.gov.it
Historia i ciekawostki

Pomnik Wiktora Emanuela II, pierwszego króla zjednoczonych Włoch, budowany 1885-1935. Biały marmur z Botticino (okolice Brescii) gryzie się z rzymskim trawertynem.

Rzymianie nie przepadają za nim i nazywają go "maszyną do pisania" albo "tortem weselnym". Pod nim od 1921 r. jest Grób Nieznanego Żołnierza.

Pod budowę wyburzono część średniowiecznej zabudowy na stoku Kapitolu.

17:15
Punkt widokowy

Kapitol: Piazza del Campidoglio i widok na Forum nocą

Plac Michała Anioła, a za Palazzo Senatorio tarasy z widokiem na oświetlone Forum Romanum (punkty nr 14 i 15, za darmo). Kawa z widokiem: Terrazza Caffarelli przy Muzeach Kapitolińskich - wejście do kawiarni bez biletu do muzeum.

Historia i ciekawostki

Plac zaprojektował Michał Anioł od 1536 r. i odwrócił go plecami do antycznego Forum, a twarzą do papieskiego Rzymu i Bazyliki św. Piotra.

Konny posąg Marka Aureliusza przetrwał średniowiecze, bo brano go za Konstantyna, pierwszego chrześcijańskiego cesarza. Oryginał jest w muzeum, na placu stoi kopia.

Muzea Kapitolińskie (1471) uchodzą za najstarsze publiczne muzeum świata. Obok jest Skała Tarpejska, z której strącano zdrajców.

19:30
Jedzenie

Kolacja w Monti

Placyk z fontanną to serce dzielnicy - wieczorem siedzą tu mieszkańcy. Knajpki wokół placu i w via Leonina - wybierzcie na miejscu.

Historia i ciekawostki

W starożytności to była Subura - gęsta, biedna i głośna dzielnica. Wychował się tu Juliusz Cezar. Dziś Monti to winiarnie, vintage i małe knajpki.

21:30
Punkt widokowy

Koloseum nocą z Ponte degli Annibaldi

Punkt widokowy nr 11: pieszy mostek nad via degli Annibaldi, ławki i oświetlone Koloseum. Potem metro Colosseo -> Piramide (w pt i sob kursuje do ok. 1:30).

Bezpłatnie. Alternatywa: Giardinetto del Monte Oppio (nr 10), kilka minut dalej.

Sobota 21.11 - Palazzo Colonna, Trevi i Centro Storico

Rano pałac Colonna (otwarty dla zwiedzających tylko w sobotę rano), kawa z wypiekiem w Faro, pizza na kawałki w Roscioli, tiramisu przed zachodem słońca na Pincio. Wieczorem kolacja w Da Enzo i noc muzeów "Musei in Musica" z muzyką na żywo.
  • Trevi, Colonna i Campo Marzio (książka s. 108)
  • Centro Storico (s. 124)
  • wieczór: Trastevere (s. 236)
Zachód słońca: ok. 16:44  ·  Dojazd: Rano do Palazzo Colonna: taksówka ok. 15 min albo metro B Piramide -> Colosseo i 15 min pieszo via dei Fori Imperiali. Z Piazza del Popolo do Trastevere taksówką ok. 15 min. Z Trastevere do noclegu ok. 25-30 min pieszo przez Ponte Sublicio albo taksówka.
Cała trasa dnia w Google Maps
9:15
Rezerwacja / bilet

Palazzo Colonna i ogrody z tarasem

Wejście od Via della Pilotta 17. Ok. 2 h. Na końcu ogrody na stoku Kwirynału z tarasem - punkt widokowy nr 17 z książki ("hit ponad innym hitem": pinia na pierwszym planie, w tle Vittoriano).

Sobota 9:15-13:15 (to godzina ostatniego wejścia). Trasa krótka (Galeria, apartamenty Pio, ogrody) 15 €, pełna (+ apartament księżnej Izabeli) 25 €. Audioprzewodnik także po polsku, +5 €. Bilety w kasie w sobotę rano albo online przez Ticketone: galleriacolonna.it.
Historia i ciekawostki

Ród Colonna mieszka w tym miejscu od średniowiecza - to jeden z najstarszych i największych prywatnych pałaców Rzymu. W XV w. rezydował tu papież Marcin V, z rodu Colonna.

Wielka Galeria (ukończona w 1703 r.) bywa porównywana z Galerią Zwierciadlaną w Wersalu. Na schodach galerii tkwi kula armatnia z 1849 r., z oblężenia Rzymu przez Francuzów - zostawiono ją na pamiątkę.

Plafony sławią Marcantonia Colonnę, zwycięzcę spod Lepanto (1571). Wśród obrazów jest słynny "Jedzący fasolę" Annibale Carracciego.

W Galerii nakręcono finałową konferencję prasową w "Rzymskich wakacjach" (1953) z Audrey Hepburn.

11:20
Jedzenie

Piazza del Quirinale i kawa z wypiekiem w Faro

Miejsce Saszy. Z pałacu 2 min pod górę na Piazza del Quirinale (widok ponad dachami na kopułę św. Piotra), dalej via XX Settembre obok Fontanny Mojżesza - ok. 20 min do Faro, Via Piave 55. Kawa specialty i wypieki, bez rezerwacji.

Godziny różnią się w zależności od źródła (sobota mniej więcej 8:00/9:00-17:00) - sprawdźcie na Instagramie @farorome.
Historia i ciekawostki

Faro ("latarnia") to jedna z pierwszych kawiarni specialty w Rzymie - Gambero Rosso wymienia ją wśród najlepszych miejsc na kawę w mieście. Ziarna są jasno palone, a espresso smakuje inaczej niż w klasycznym rzymskim barze.

Pałac Kwirynalski był letnią rezydencją papieży aż do 1870 r., potem pałacem królów Włoch, a od czasów Republiki to siedziba prezydenta Włoch.

12:30
Zabytek

Fontanna di Trevi

Ok. 25 min pieszo od Faro, z górki. Do niecki przy wodzie wchodzi się z biletem, plac jest wolny.

Od 2.02.2026 bilet 2 € (tylko karta) do strefy przy wodzie. Sobota 9:00-22:00 (w pn i pt od 11:30).
Historia i ciekawostki

Ukończona w 1762 r. według projektu Nicoli Salviego. To ujście akweduktu Aqua Virgo z 19 r. p.n.e. - według legendy źródło wskazała żołnierzom młoda dziewczyna.

Zwyczaj: monetę rzuca się prawą ręką przez lewe ramię - wtedy wrócisz do Rzymu. Rocznie zbiera się ok. 1,5 mln € i trafia to do Caritasu.

Tu Anita Ekberg brodziła w wodzie w "Słodkim życiu" Felliniego (1960).

13:00
Zabytek

Panteon

10 min od Trevi. Ok. 30-40 min.

Bilet 7 € (od 1.07.2026), najlepiej online. Pn-sob ok. 9:00-19:00, nd ok. 9:00-18:00; godziny mogą się zmieniać przez nabożeństwa.
Historia i ciekawostki

Obecny budynek wzniósł cesarz Hadrian ok. 118-125 r., ale zostawił na fryzie napis M. AGRIPPA - na cześć budowniczego pierwszej świątyni.

Kopuła ma 43,3 m średnicy, tyle samo co wysokość budynku. To wciąż największa kopuła z niezbrojonego betonu na świecie. Przez oculus (9 m) wpada deszcz - w posadzce są otwory odpływowe.

W 609 r. świątynię zamieniono na kościół i dlatego przetrwała. Pochowano tu Rafaela i pierwszych królów Włoch.

13:45
Jedzenie

Pizza na kawałki w Antico Forno Roscioli

Miejsce Saszy. Via dei Chiavari 34, ok. 10 min od Panteonu (przez Largo Argentina), 2 min od Campo de' Fiori. Pizza al taglio na wagę zamiast pełnego obiadu - zjecie na stojąco albo na placu. Zwykle jest kolejka, ale idzie szybko.

W sobotę mniej więcej 7:00/7:30-19:30/20:00 (źródła się różnią), w niedzielę zamknięte albo krócej. Tel. 06 6864045.
Historia i ciekawostki

Rodzina Roscioli piecze w tym miejscu od ok. 50 lat. Pizza bianca (sama oliwa i sól) i pizza rossa (z pomidorami) to rzymski klasyk na drugie śniadanie.

Pizzę al taglio kupuje się na wagę: pokazujecie palcami szerokość kawałka ("tanto così") i płacicie za gramy.

Campo de' Fiori obok to jedyny duży plac w centrum bez kościoła. Pomnik Giordana Bruna stoi tam, gdzie spalono go na stosie w 1600 r.

14:40
Zabytek

San Luigi dei Francesi - trzy obrazy Caravaggia

Kościół ok. 10 min od Roscioli. W kaplicy Contarelli (lewa nawa, przy ołtarzu) trzy obrazy o św. Mateuszu. Wstęp wolny, oświetlenie na monetę.

W porze sjesty (ok. 12:45-14:30) bywa zamknięty - stąd wizyta po obiedzie.
Historia i ciekawostki

"Powołanie św. Mateusza", "Natchnienie" i "Męczeństwo" (1599-1602) to pierwsze publiczne zamówienie Caravaggia - po nim stał się najgłośniejszym malarzem Rzymu.

Pierwszą wersję "Natchnienia" duchowni odrzucili: święty wyglądał jak prosty, bosy chłop. Ta wersja spłonęła w Berlinie w 1945 r.

15:05
Zabytek

Piazza Navona

Fontanna Czterech Rzek, Sant'Agnese in Agone, uliczni artyści. Ochota na tiramisu już tu? 2 min od placu jest Two Sizes (patrz "Jedzenie" - propozycje Claude).

Historia i ciekawostki

Kształt placu to obrys Stadionu Domicjana (ok. 86 r.) - domy stoją na dawnych trybunach. Pod placem można zobaczyć jego resztki.

Fontanna Czterech Rzek Berniniego (1651): Nil, Ganges, Dunaj i Rio de la Plata. Legenda mówi, że Nil zasłania twarz, żeby nie patrzeć na kościół rywala Borrominiego - ale fasadę kościoła zbudowano już po fontannie, więc to tylko anegdota.

Od XVII do XIX w. latem zalewano plac wodą i urządzano zabawy na "jeziorze".

15:50
Jedzenie

Tiramisu w Pompi - na wynos, na zachód słońca

Propozycja Claude. Ok. 25 min spacerem z Piazza Navona (wyjdźcie ok. 15:25). Pompi przy via della Croce, 2 min od Schodów Hiszpańskich - najsłynniejsze tiramisu w Rzymie, w pudełeczkach na wynos (klasyczne, pistacjowe, truskawkowe i inne). Zabierzcie je na taras Pincio.

Zwykle codziennie ok. 11:00-21:30, porcja ok. 5 €. Numer domu podawany różnie (82 albo 88) - kierujcie się szyldem.
Historia i ciekawostki

Tiramisu to młody deser - pierwsze pewne przepisy pochodzą z lat 60. i 70. XX w. najczęściej wskazuje się Treviso, choć o pierwszeństwo spiera się też Friuli. Nazwa w dialekcie z Veneto ("tirame su") znaczy "podnieś mnie" (od kawy i cukru).

Pompi zaczynał na via Albalonga (okolice Re di Roma) jako lokalna cukiernia i kawiarnia i dopiero tiramisu zrobiło z niego markę z kilkoma punktami w mieście.

16:05
Punkt widokowy

Schody Hiszpańskie i Trinità dei Monti

Z placu przed kościołem na górze schodów - punkt widokowy nr 19 ("złota godzina" nad dachami).

Na schodach nie wolno siadać (mandat).
Historia i ciekawostki

Schody zbudowano w latach 1723-1725 za pieniądze francuskiego dyplomaty - łączą francuski kościół Trinità dei Monti z placem, przy którym była ambasada Hiszpanii przy Stolicy Apostolskiej (stąd nazwa).

Fontanna Barcaccia u stóp schodów (Pietro Bernini, ojciec słynnego Gian Lorenza) ma podobno upamiętniać łódź, którą powódź w 1598 r. zostawiła na placu.

Obok, w domu przy schodach, zmarł w 1821 r. poeta John Keats - jest tam jego muzeum.

16:25
Punkt widokowy

Zachód słońca: Terrazza del Pincio

Punkt widokowy nr 20: 10 min spaceru viale della Trinità dei Monti obok Villa Medici. Widok na Piazza del Popolo i kopułę św. Piotra. Zachód ok. 16:44.

Bezpłatnie, park otwarty.
Historia i ciekawostki

Taras i zejście na Piazza del Popolo zaprojektował na początku XIX w. Giuseppe Valadier.

Obelisk na środku placu (Ramzes II, ok. 3200 lat) przywiózł z Egiptu Oktawian August w 10 r. p.n.e. Na Piazza del Popolo stoi od 1589 r.

17:15
Zabytek

Piazza del Popolo i Santa Maria del Popolo

Schodami w dół na plac. Jeśli kościół jest jeszcze otwarty (zwykle do ok. 19:00, godziny bywają różne), w kaplicy Cerasi wiszą dwa kolejne Caravaggia. Potem taksówka do Trastevere (ok. 15 min).

Historia i ciekawostki

Według legendy w tym miejscu był grób Nerona, a jego duch straszył z drzewa orzechowego. Papież Paschalis II kazał w 1099 r. ściąć drzewo i postawić kaplicę - z niej wyrósł kościół.

W środku: "Nawrócenie św. Pawła" i "Ukrzyżowanie św. Piotra" Caravaggia oraz kaplica Chigi zaprojektowana przez Rafaela.

18:30
Jedzenie

Kolacja w Trattoria Da Enzo al 29 (Trastevere)

Miejsce Saszy. Via dei Vascellari 29, cicha część Trastevere przy Wyspie Tyberyjskiej. Tu cacio e pepe, carbonara i amatriciana. Mała sala, kolejka przed otwarciem - stańcie w niej ok. 18:30-18:45.

Rezerwacji dla małych grup nie przyjmują - liczy się kolejka. Godziny według źródeł: pn-sob, kolacja od ok. 19:00/19:30 do 23:00; w niedzielę zamknięte. Gdyby kolejka była za długa: plan B to Felice a Testaccio (jutrzejsza kolacja).
Historia i ciekawostki

Cacio e pepe to tylko trzy składniki: makaron, pecorino romano i czarny pieprz. Cała sztuka to kremowy sos z sera i skrobiowej wody z gotowania makaronu - bez śmietany.

To danie pasterzy z okolic Rzymu: suchy ser i pieprz nie psuły się w drodze i dawały energię.

21:00
Po drodze

Noc muzeów "Musei in Musica" - Museo di Roma in Trastevere

Tylko w tę sobotę: muzea miejskie otwarte w nocy z koncertami i spektaklami na żywo. Museo di Roma in Trastevere (Piazza di Sant'Egidio) jest kilka minut od Da Enzo. Wejdźcie choćby na koncert - bilet symboliczny.

Sob 21.11, 20:00-2:00, bilet symboliczny, ok. 1-2 € (do potwierdzenia). Biorą udział m.in. Muzea Kapitolińskie, Mercati di Traiano, Ara Pacis, Museo di Roma (Palazzo Braschi przy Piazza Navona) i Museo di Roma in Trastevere. Program koncertów (kto, gdzie, o której) ukaże się na museiincomuneroma.it, infolinia 060608. Chętniej Kapitol nocą? Muzea Kapitolińskie to 10 min taksówką.
Historia i ciekawostki

To 16. edycja Musei in Musica - w poprzedniej przyszło ok. 34 tys. osób.

Museo di Roma in Trastevere mieści się w dawnym klasztorze karmelitanek i pokazuje codzienne życie Rzymu w XVIII i XIX w.

22:30
Po drodze

Piazza Trilussa - plac na wieczór

Schody przy fontannie u wylotu Ponte Sisto - wieczorami siedzą tu tłumy, często grają uliczni muzycy, najwięcej w weekendy. Z mostu nocny widok na kopułę św. Piotra. Potem do noclegu ok. 25-30 min pieszo albo taksówką.

Historia i ciekawostki

Plac nosi imię Trilussy - poety, który pisał wierszem w dialekcie rzymskim (romanesco). Jego brązowe popiersie stoi na placu, pochylone, jakby właśnie recytował.

Niedziela 22.11 - Watykan, Borgo, Trastevere i Janikulum

Wcześnie rano Bazylika i kopuła św. Piotra, potem kawa w Borgo i spacer nad Tybrem, po obiedzie tiramisu w Trastevere i zachód słońca na Janikulum. Kolacja w Felice a Testaccio, kilka minut od noclegu. Muzea Watykańskie są w tę niedzielę zamknięte (otwarte tylko w ostatnią niedzielę miesiąca).
  • Watykan i Borgo (książka s. 216)
  • Trastevere i Janikulum (s. 236)
Zachód słońca: ok. 16:43  ·  Dojazd: Rano: taksówka ok. 15-20 min albo autobus 23 wzdłuż Tybru (sprawdź w Google Maps). Wieczorem z Trastevere do Testaccio (kolacja przy noclegu) ok. 25-30 min pieszo przez Ponte Sublicio albo taksówka.
Cała trasa dnia w Google Maps
7:30
Zabytek

Bazylika św. Piotra

Bazylika otwiera się o 7:00 - rano kolejka do kontroli jest najkrótsza. Wstęp wolny, ramiona i kolana zakryte.

Uwaga: 22.11 to uroczystość Chrystusa Króla - możliwa msza papieska i ograniczony wstęp rano. Sprawdźcie kalendarz kilka dni przed: basilicasanpietro.va.
Historia i ciekawostki

Największy kościół chrześcijaństwa, budowany 1506-1626 nad grobem św. Piotra, w miejscu bazyliki Konstantyna.

"Pietà" Michała Anioła (1499) to jedyne dzieło, które artysta podpisał - jego imię biegnie po szarfie na piersi Maryi.

Brązowy baldachim Berniniego nad ołtarzem ma prawie 30 m wysokości. Obelisk na placu stał kiedyś w cyrku Kaliguli i Nerona, gdzie według tradycji zginął Piotr.

Stańcie na jednym z dwóch okrągłych kamieni między fontanną a obeliskiem: cztery rzędy kolumn kolumnady Berniniego zlewają się wtedy w jeden.

8:30
Punkt widokowy

Kopuła św. Piotra

Punkt widokowy nr 1: panorama 360° i widok z góry na wnętrze bazyliki. Książka poleca ranek tuż po otwarciu. Ok. 1-1,5 h.

Zimą zwykle od 7:30 do ok. 17:00. Winda + ok. 320 stopni albo całość pieszo (551 stopni). Ostatni odcinek jest wąski i pochyły.
Historia i ciekawostki

Kopułę zaprojektował Michał Anioł, ukończył ją po jego śmierci Giacomo della Porta (1590). Krzyż na szczycie jest ok. 136 m nad placem.

Dla rzymian er cupolone to punkt orientacyjny - widać go z prawie każdego punktu widokowego w tym planie.

10:15
Punkt widokowy

Kawa w Borgo i Zamek św. Anioła (wnętrza opcjonalnie)

10 min via della Conciliazione. Najpierw przerwa na kawę w uliczkach Borgo Pio (bary z dala od placu są spokojniejsze i tańsze). Zamek świetnie wygląda z zewnątrz i z mostu. Do środka tylko, jeśli macie ochotę: górny taras z widokiem na Watykan i Tyber, ok. 1,5 h.

Wnętrza: ok. 9:00-19:30, bilet 18 € (od 1.07.2026), najlepiej online. Zamek jest zamknięty w poniedziałki.
Historia i ciekawostki

Zbudowany jako mauzoleum cesarza Hadriana (135-139 r.), potem twierdza i schronienie papieży.

Nazwa pochodzi od wizji papieża Grzegorza Wielkiego z 590 r.: archanioł Michał chował miecz na szczycie budowli, co oznaczało koniec zarazy. Stąd posąg anioła na szczycie.

Podczas złupienia Rzymu w 1527 r. papież Klemens VII uciekł tu z Watykanu krytym korytarzem Passetto di Borgo (ok. 800 m).

Z tego tarasu skacze bohaterka w finale opery "Tosca" Pucciniego.

11:45
Po drodze

Anioł Pański z papieżem (opcjonalnie)

W niedziele o 12:00 papież zwykle odmawia modlitwę Anioł Pański z okna Pałacu Apostolskiego. Plac 10 min od Zamku. Darmowe, bez biletów.

Program może się zmienić (np. msza na placu w uroczystość Chrystusa Króla) - sprawdźcie dzień wcześniej.
12:30
Jedzenie

Obiad w Borgo lub Prati

Uliczki Borgo między Watykanem a Zamkiem albo Prati na północ od Zamku - trattorie wybierzcie na miejscu, im dalej od placu św. Piotra, tym lepiej.

13:45
Punkt widokowy

Ponte Sant'Angelo i spacer do Trastevere

Punkt widokowy nr 4: z mostu widok na Zamek i kopułę św. Piotra nad Tybrem. Dalej ok. 25 min spacerem via della Lungara do Trastevere (po drodze Palazzo Corsini, Porta Settimiana).

Historia i ciekawostki

Most zbudował Hadrian, żeby prowadził do jego mauzoleum. Anioły z narzędziami Męki Pańskiej zaprojektował Bernini (1669), a wykuli je głównie jego uczniowie - na moście stoją kopie, dwa oryginały są w kościele Sant'Andrea delle Fratte.

14:30
Zabytek

Trastevere: Santa Maria in Trastevere i uliczki

Bazylika ze złotymi mozaikami, potem uliczki via della Scala, vicolo del Cedro, Piazza Trilussa i widok z Ponte Sisto.

Historia i ciekawostki

Jeden z najstarszych kościołów Rzymu i prawdopodobnie pierwszy poświęcony Maryi. Mozaiki w absydzie są z XII w.

Legenda mówi, że w 38 r. p.n.e. trysnęło tu źródło oleju (fons olei), co odczytano jako zapowiedź narodzin Chrystusa.

Trastevere to dosłownie "za Tybrem" - po polsku Zatybrze. Mieszkańcy uważają się za najbardziej rzymskich z rzymian.

15:00
Jedzenie

Tiramisu w Merisù

Propozycja Claude. Via di San Francesco a Ripa 29, ok. 5 min od Santa Maria in Trastevere. Tiramisu składane na zamówienie na oczach klienta (lustro nad ladą), w nowoczesnej, chrupiącej wersji. Mało miejsc do siedzenia, bywa kolejka.

Według przewodników nd-pt ok. 10:30-24:00, sob do 0:30.
15:45
Punkt widokowy

Wejście na Janikulum: San Pietro in Montorio i Fontana dell'Acqua Paola

Ok. 15-20 min pod górę via Garibaldi. Po drodze dziedziniec z Tempietto Bramantego (San Pietro in Montorio), potem taras przy fontannie - punkt widokowy z książki (przy nr 5).

Historia i ciekawostki

Tempietto Bramantego (1502) stoi w miejscu, gdzie według tradycji ukrzyżowano św. Piotra. Ten mały okrągły budynek stał się wzorem dla renesansowych kopuł.

"Il Fontanone" (1612) zbudował papież Paweł V jako ujście odnowionego akweduktu Trajana. Marmur pochodzi m.in. z Forum.

16:20
Punkt widokowy

Zachód słońca: Janikulum, Piazzale Garibaldi

Punkt widokowy nr 5 - według książki i większości rankingów jeden z najpiękniejszych widoków na całe stare miasto. 10 min od fontanny. Zachód ok. 16:43.

Bezpłatnie. Ulubione miejsce randek rzymian.
Historia i ciekawostki

W 1849 r. Garibaldi bronił tu Republiki Rzymskiej przed Francuzami. Stąd jego konny pomnik i aleja popiersi garibaldczyków.

Codziennie o 12:00 spod tarasu strzela armata. Tradycja sięga 1847 r. (wystrzał pomagał zsynchronizować dzwony rzymskich kościołów), a na Janikulum armata stoi od 1904 r.

Janikulum to jedno z najwyższych wzgórz Rzymu, choć nie należy do słynnej siódemki.

19:00
Jedzenie

Kolacja w Felice a Testaccio

Miejsce Saszy. Po zachodzie słońca zejście z Janikulum do Trastevere, wieczorny spacer i ok. 25-30 min pieszo przez Ponte Sublicio do Testaccio. Felice (Via Mastro Giorgio 29) jest kilka minut od noclegu. Obowiązkowo tonnarelli cacio e pepe.

Bez rezerwacji: przyjdźcie na otwarcie, ok. 19:00 (niektóre źródła: 19:30) - wtedy najłatwiej o wolny stolik. Gdy jest pełno, zapiszcie się u obsługi i poczekajcie na spacerze po Testaccio. Kolacja do 23:30. Jedno źródło podaje niedzielę jako zamkniętą - w niedzielę rano zerknijcie na godziny w Mapach Google albo na feliceatestaccio.com.
Historia i ciekawostki

Felice to jedna z najstarszych trattorii Testaccio. Słynie z tego, że cacio e pepe kelner miesza przy stoliku, tuż przed podaniem - żeby sos był kremowy.

Testaccio uważa się za kolebkę rzymskiej kuchni robotniczej, a cacio e pepe, carbonara, amatriciana i gricia to tutejsza "czwórka" makaronów.

Poniedziałek 23.11 - Awentyn, Celio i Lateran + obiad w Santo Palato

Spokojne, zielone wzgórza przy noclegu: dziurka od klucza o świcie, ogród pomarańczowy, spacer przez Celio (podziemia rzymskich domów i San Clemente tylko dla chętnych), katedra Rzymu na Lateranie i o 14:30 obiad w Santo Palato. Wieczór na luzie w Testaccio.
  • Awentyn (książka s. 146 i punkty widokowe 6-8)
  • Celio i Lateran (s. 200)
Zachód słońca: ok. 16:43  ·  Dojazd: Rano pieszo z noclegu na Awentyn (ok. 20-25 min pod górę). Po obiedzie: metro C Porta Metronia (3 min od restauracji) -> Colosseo, przesiadka na B do Piramide, albo taksówka ok. 10-15 min.
Cała trasa dnia w Google Maps
8:00
Punkt widokowy

Dziurka od klucza - Piazza dei Cavalieri di Malta

Punkt widokowy nr 8: przez dziurkę w zielonej bramie widać kopułę św. Piotra na końcu alei. Książka radzi być najpóźniej o 8:00, bo potem stoi kolejka. Zdjęcie telefonem jest trudne.

Bezpłatnie.
Historia i ciekawostki

Brama prowadzi do willi Zakonu Kawalerów Maltańskich, który ma status eksterytorialny. Patrząc przez dziurkę, widzi się więc trzy "państwa" naraz: teren Zakonu, Włochy i Watykan.

Plac i bramę zaprojektował w 1765 r. Giovanni Battista Piranesi - to jedyna budowla tego słynnego rytownika.

8:15
Punkt widokowy

Giardino degli Aranci i ogród Sant'Alessio

Punkt widokowy nr 6: ogród pełen drzewek pomarańczowych z tarasem nad Tybrem i kopułą św. Piotra. Tuż obok spokojniejszy ogród Sant'Alessio (nr 7). Bazylika Santa Sabina obok ogrodu jest w poniedziałek otwarta dopiero od 12:00 - rano tylko z zewnątrz.

Ogród X-II codziennie 7:00-18:00, bezpłatnie. Santa Sabina: nd-pn 12:00-19:00, wt-sob 8:00-19:00.
Historia i ciekawostki

Ogród założono w 1932 r. na miejscu twierdzy rodu Savelli (oficjalnie Parco Savello).

Według tradycji św. Dominik przywiózł ok. 1220 r. z Hiszpanii pierwsze drzewko pomarańczy do Rzymu i posadził je w klasztorze Santa Sabina. Jego następcę widać przez otwór w ścianie portyku (gdy bazylika jest otwarta).

Santa Sabina (V w.) ma oryginalne cyprysowe drzwi z ok. 430 r. - na jednej z kwater jest jedno z najstarszych przedstawień Ukrzyżowania.

9:00
Po drodze

Circo Massimo (po drodze)

Zejście Clivo dei Publicii i spacer wzdłuż toru wyścigów rydwanów. Ust Prawdy (Santa Maria in Cosmedin, od 9:30, 5 min w bok) zmieszczą się tylko, jeśli pominiecie Case Romane.

Historia i ciekawostki

Największy stadion w historii - mieścił ok. 150 tys. widzów (niektórzy podają nawet 250 tys.). Ostatnie wyścigi odbyły się tu w 549 r.

9:45
Zabytek

Celio: Clivo di Scauro (Case Romane opcjonalnie)

Malownicza uliczka pod średniowiecznymi łukami przy kościele Santi Giovanni e Paolo. Opcjonalnie, dla chętnych: pod kościołem ok. 20 pomieszczeń rzymskich domów z freskami z III-IV w. (Case Romane).

Case Romane: zwykle 10:00-16:00, w poniedziałek otwarte (zamknięte wt i czw), wejścia co 30 min. Jeśli brakuje czasu, wybierzcie tylko jedno podziemie: to albo San Clemente.
Historia i ciekawostki

Według tradycji w tym domu mieszkali i zostali straceni bracia Jan i Paweł, urzędnicy dworu cesarskiego, w IV w. Nad ich domem zbudowano kościół.

10:30
Punkt widokowy

Villa Celimontana

Punkt widokowy nr 9 "dla koneserów zapomnianych miejsc": zielony park, a w jego południowym rogu, na wysokim murze - widok z urwiska wzgórza Celius na Awentyn.

Bezpłatnie.
Historia i ciekawostki

Renesansowa willa rodu Mattei (XVI w.), dziś siedziba Włoskiego Towarzystwa Geograficznego. W parku stoi mały egipski obelisk.

11:15
Zabytek

Bazylika San Clemente (podziemia opcjonalnie)

10 min od parku. Górny kościół z XII w. i złotą mozaiką zajmie 10 minut. Opcjonalnie podziemia: schodzi się do kościoła z IV w., a niżej do rzymskich domów i świątyni Mitry z I-II w. Słychać podziemny strumień. Jeśli pomijacie podziemia - czas na kawę po drodze.

Górny kościół za darmo, podziemia płatne (ok. 10-12 €). Zimą pn-sob zwykle 10:00-12:30 i 15:00-17:30 (ostatnie wejście ok. 12:00) - godziny do potwierdzenia na miejscu.
Historia i ciekawostki

To najlepsze miejsce w Rzymie, żeby zobaczyć, jak miasto rosło warstwami - jedna budowla na drugiej.

Na fresku z XI w. jest napis z przekleństwem rzucanym przez rzymianina do służących - uważany za jeden z najstarszych zapisów języka włoskiego zamiast łaciny.

12:30
Zabytek

Scala Santa (Święte Schody)

15 min od San Clemente, naprzeciw bazyliki. Wierni wchodzą po schodach na kolanach, obok są zwykłe schody.

Pn-sob 6:00-13:30 i 15:00-18:30 - dlatego przed 13:30.
Historia i ciekawostki

Według tradycji to 28 stopni z pałacu Piłata w Jerozolimie, po których szedł Jezus. Miała je przywieźć do Rzymu św. Helena, matka Konstantyna.

Na górze jest Sancta Sanctorum, dawna prywatna kaplica papieży.

13:15
Zabytek

Bazylika św. Jana na Lateranie

Katedra Rzymu. Przed nią obelisk. Ok. 45 min, potem 15 min pieszo do restauracji.

Historia i ciekawostki

To katedra papieża jako biskupa Rzymu, a nie Bazylika św. Piotra - "matka i głowa wszystkich kościołów miasta i świata". Konsekrowana ok. 324 r. za Konstantyna.

Główne drzwi to antyczne brązowe drzwi z Kurii Julii z Forum Romanum (widzieliście jej budynek w piątek).

Obelisk na placu (Totmes III, XV w. p.n.e.) ma ponad 32 m - to najwyższy starożytny egipski obelisk na świecie.

W Pałacu Laterańskim obok podpisano w 1929 r. traktaty, które utworzyły państwo Watykan.

14:30
Rezerwacja / bilet

Obiad w Santo Palato - rezerwacja

Trattoria szefowej Sarah Cicolini: rzymska klasyka i quinto quarto - carbonara, amatriciana, trippa alla romana, polpetta di coda, maritozzo z kremem na deser.

Adres: Via Gallia 28 (dzielnica San Giovanni, przy Porta Metronia). W 2025 r. restauracja przeniosła się tu z Piazza Tarquinia - stary adres wciąż pojawia się w niektórych przewodnikach. Sprawdźcie adres w potwierdzeniu rezerwacji. Część przewodników podaje, że w poniedziałki jest zamknięte - warto potwierdzić rezerwację kilka dni wcześniej.
Historia i ciekawostki

Sarah Cicolini pochodzi z Abruzji i otworzyła Santo Palato w 2017 r. Trattoria szybko trafiła na listy najlepszych w Rzymie, a stoliki trzeba rezerwować z wyprzedzeniem.

Nowy lokal ma trzy razy większą kuchnię i piwnicę z blisko tysiącem win.

16:30
Po drodze

Po obiedzie: wieczór na luzie

Słońce zachodzi ok. 16:43, więc po obiedzie będzie już szarówka. Opcja A: metro C z Porta Metronia jedną stację do Colosseo i spacer w świetle latarni (Giardinetto del Monte Oppio, nr 10). Opcja B: powrót do Testaccio, aperitivo i wieczór na Piazza Testaccio, gdzie siedzą mieszkańcy (patrz "Testaccio - nasza baza"). Po obiedzie w Santo Palato kolacja raczej lekka (np. Trapizzino). Wieczorem warto się spakować - jutro wymeldowanie.

Historia i ciekawostki

Stacje metra C Porta Metronia i Colosseo otwarto w grudniu 2025 r. To "archeostacje": podczas budowy znaleziono m.in. koszary z czasów Hadriana, a część znalezisk pokazano w samych stacjach.

Wtorek 24.11 - Café Merenda, Castel Gandolfo i wylot z Ciampino

Spokojny ostatni dzień: śniadanie z wypiekami w Café Merenda, pociągiem do miasteczka papieży nad wulkanicznym jeziorem, obiad z widokiem i stamtąd prosto na lotnisko Ciampino, które leży po drodze.
  • rano: Ostiense (obok Testaccio)
  • Castel Gandolfo nad Jeziorem Albano (Castelli Romani - poza książką)
  • wieczorem: lotnisko Ciampino
Zachód słońca: ok. 16:42  ·  Dojazd: Metro B do Termini (ok. 15 min), dalej pociąg regionalny FL4 w kierunku Albano Laziale do stacji Castel Gandolfo (ok. 40 min). Bilety kupcie na Termini, od razu także na dalszą drogę - na stacji w Castel Gandolfo podobno nie ma automatów. Rozkład: aplikacja Trenitalia.
Cała trasa dnia w Google Maps
8:30
Jedzenie

Wymeldowanie i śniadanie w Café Merenda

Miejsce Saszy. Via del Gazometro 5/A (Ostiense), ok. 20-25 min pieszo z noclegu - z walizkami lepiej krótka taksówka. Wypieki robione na miejscu, słynny maritozzo z bitą śmietaną, dobra kawa.

Godzin w tygodniu nie udało się potwierdzić (wg serwisów w poniedziałki zamknięte, w niedzielę 8:30-15:30) - sprawdźcie na cafemerenda.it albo tel. 06 45479738. Gdyby było zamknięte: Mercato di Testaccio przy noclegu.
Historia i ciekawostki

Za oknem widać Gazometro - stalowy szkielet zbiornika gazu z lat 30. XX w., prawie 90 m wysokości. Stał się symbolem industrialnej dzielnicy Ostiense, dziś pełnej street artu i knajp.

Maritozzo to rzymska drożdżówka przecięta i wypełniona bitą śmietaną. Dawniej narzeczeni chowali w niej pierścionek - od marito, czyli "mąż".

10:00
Po drodze

Pociągiem do Castel Gandolfo

Najbliżej Café Merenda jest metro linii B (Garbatella albo Piramide - sprawdźcie w Mapach). Metrem do Termini, potem FL4 do Castel Gandolfo. Za oknem rzymska Kampania i akwedukty, potem pod górę w Góry Albańskie.

Bagaże: z bagażem podręcznym spokojnie pojedziecie (ze stacji do miasteczka ok. 10 min pod górę). Z dużymi walizkami: przechowalnia bagażu na dworcu Termini, a wieczorem powrót przez Termini i autobusem lotniskowym na Ciampino - to dłuższa droga, więc zostawcie zapas.
11:00
Zabytek

Castel Gandolfo: Piazza della Libertà i kościół Berniniego

Główny plac z fontanną, kościół San Tommaso da Villanova (projekt Berniniego, wstęp wolny, zwykle 8:30-17:30) i fasada Pałacu Papieskiego. Miasteczko jest małe - spacer bez pośpiechu, kawa na placu.

Pałac Papieski i ogrody Villa Barberini są we wtorki w listopadzie zamknięte (oficjalny kalendarz Muzeów Watykańskich). Najbliższy otwarty dzień w Waszym terminie: pn 23.11, wejście 9:00-13:00, wyjście do 14:30 - ale to koliduje z obiadem w Santo Palato. Bez wnętrz plac, kościół i widoki są za darmo.
Historia i ciekawostki

Papieże przyjeżdżają tu na lato od XVII w. - pałac urządził dla siebie papież Urban VIII (pierwszy pobyt w 1626 r.). Teren leży na ruinach ogromnej willi cesarza Domicjana z I w.

Od traktatów laterańskich (1929) papieskie wille mają status eksterytorialny - formalnie należą do Stolicy Apostolskiej, choć leżą we Włoszech.

W czasie II wojny światowej Pius XII ukrywał tu tysiące uchodźców. W papieskich apartamentach urodziło się wtedy kilkadziesiąt dzieci, a części z nich nadano imiona Pius albo Eugenio (od imienia papieża).

Papież Franciszek nie spędzał tu wakacji i w 2016 r. otworzył pałac jako muzeum. Leon XIV wrócił do tradycji: od 2025 r. zwykle przyjeżdża w poniedziałek wieczorem i spędza tu wtorek - prawdopodobnie dlatego pałac jest we wtorki zamknięty dla zwiedzających (sam papież mieszka w Villi Barberini). Może zobaczycie go, gdy wieczorem wraca do Watykanu.

Kościół na placu Bernini zaprojektował ok. 1658-1661 dla papieża Aleksandra VII z rodu Chigi. Przeniósł też wtedy fontannę na środek placu.

12:00
Punkt widokowy

Widok na Jezioro Albano

Od wschodniej strony placu uliczka prowadzi na belweder nad jeziorem: owalny krater wypełniony wodą, po drugiej stronie zalesione zbocza i Monte Cavo.

Bezpłatnie. Najładniejszy widok w słońcu, do ok. 15:00.
Historia i ciekawostki

Jezioro Albano wypełnia krater wygasłego wulkanu i ma ok. 170 m głębokości - to jedno z najgłębszych jezior wulkanicznych we Włoszech.

Według legendy na jego brzegu stało Alba Longa, miasto założone przez syna Eneasza. Z rodu jego królów mieli pochodzić Romulus i Remus.

Na jeziorze rozegrano wioślarskie i kajakowe zawody igrzysk olimpijskich w Rzymie w 1960 r.

13:00
Jedzenie

Obiad z widokiem na jezioro

Restauracje z tarasami nad jeziorem są przy placu i w uliczkach obok - wybierzcie na miejscu. Lokalne specjały Castelli Romani: porchetta (pieczona prosięcina, najsłynniejsza z sąsiedniej Ariccii) i białe wino z okolic (Frascati).

14:30
Po drodze

Ostatnia kawa i spacer

Kawa na placu albo spacer uliczkami nad jeziorem. Czasu jest sporo, więc z lekkim bagażem można zejść stromo nad sam brzeg jeziora (powrót pod górę). Zachód słońca ok. 16:40 - zmierzch nad kraterem przed wyjazdem na lotnisko.

17:15
Po drodze

Na lotnisko Ciampino - lot 20:00

Najprościej: taksówka z Castel Gandolfo prosto na lotnisko (kilkanaście minut jazdy, cenę ustalcie przed wyjazdem). Taniej: pociąg FL4 do stacji Ciampino i stamtąd krótki autobus (Ciampino Airlink) albo taksówka na lotnisko. Na lotnisku bądźcie ok. 18:00, czyli 2 h przed lotem.

Lot Ryanair FR 2114: Ciampino 20:00 - Wrocław 22:05 (rozkład Ryanair na 24.11; sprawdźcie godzinę w karcie pokładowej). Z przechowalni na Termini wyjeżdżajcie wcześniej, ok. 16:15 z Castel Gandolfo.

Punkty widokowe w planie

Numery jak w książce (rozdział "Punkty widokowe Rzymu"). Wybrane te z dzielnic, w których jesteśmy, i najwyżej oceniane w sieci (Janikulum, Pincio, Giardino degli Aranci, kopuła św. Piotra, Vittoriano).

DzieńNrMiejscePoraKoszt
Pt16Terrazza Belvedere del Palatinopołudniew bilecie do Koloseum
Pt13Taras Mercati di Traianopopołudnieopcjonalnie, ok. 15 €
Pt12Terrazza delle Quadrighe (Vittoriano)zachód słońcaok. 18 €
Pt14-15Kapitol: tarasy nad Forumpo zmrokuza darmo
Pt11Ponte degli Annibaldi - Koloseum nocąwieczórza darmo
Sob17Ogrody Palazzo Colonnaprzed południemw bilecie do pałacu
Sob19Trinità dei Montizłota godzinaza darmo
Sob20Terrazza del Pinciozachód słońcaza darmo
Nd1Kopuła św. Piotraranopłatne
Nd4Ponte Sant'Angelow ciągu dniaza darmo
Nd5Janikulum + Fontana dell'Acqua Paolazachód słońcaza darmo
Pn8Dziurka od klucza na Awentyniedo 8:00za darmo
Pn6-7Giardino degli Aranci i Sant'Alessioranoza darmo
Pn9Villa Celimontanaprzed południemza darmo
Wt-Belweder nad Jeziorem Albano (poza książką)południeza darmo

Pominięte, bo są daleko od trasy: Monte Ciocci (21), Santa Caterina Martire (22), Via Piccolomini (23), Monte Mario (24), Ogrody Watykańskie (2, tylko z przewodnikiem i nie w niedzielę), wiadukt Vecchia Ferrovia (3), Villa Aldobrandini (18).

Testaccio - nasza baza

Dzielnica noclegu - na wolną godzinę rano albo wieczorem (w książce s. 286). Robotnicze, lokalne, słynie z jedzenia.

Mercato di Testaccio

Hala targowa: śniadanie, lunch przy stoiskach. Pn-sob ok. 7:00-15:30, w niedzielę zamknięte.

Piramida Cestiusza i Porta San Paolo

Przy metrze Piramide, widać ją z ulicy o każdej porze.

Historia i ciekawostki

Grobowiec urzędnika Gajusza Cestiusza z ok. 12 r. p.n.e., ok. 36 m wysokości. Z napisu wiemy, że zbudowano go w 330 dni. Przetrwał, bo wmurowano go w mury Aureliana.

Cmentarz Akatolicki

Jeden z najpiękniejszych cmentarzy Europy, kolonia kotów przy piramidzie. Pn-sob 9:00-17:00, nd 9:00-13:00 (ostatnie wejście 30 min przed zamknięciem).

Historia i ciekawostki

Leżą tu poeci John Keats (na nagrobku: "Tu leży ten, którego imię zapisano na wodzie") i Percy Shelley, a także Antonio Gramsci.

Monte Testaccio

Sztuczne wzgórze widoczne między ulicami dzielnicy - wokół niego knajpki i kluby.

Historia i ciekawostki

Wzgórze usypano w I-III w. z ok. 50 mln potłuczonych amfor po oliwie, przywożonej głównie z Hiszpanii do pobliskiego portu na Tybrze. Od łacińskiego testae (skorupy) pochodzi nazwa dzielnicy.

Jedzenie

Miejsca Saszy - wszystkie są już wpisane w dni planu (w nawiasie który dzień).

Felice a Testaccio - cacio e pepe (nd, kolacja)

Via Mastro Giorgio 29, kilka minut od noclegu. Codziennie 12:30-15:30 i od 19:00 do 23:30. Bez rezerwacji - najlepiej przyjść na otwarcie.

Trattoria Da Enzo al 29 (sob, kolacja)

Via dei Vascellari 29, Trastevere. Pn-sob, bez rezerwacji dla małych grup - kolejka przed otwarciem. W niedzielę zamknięte.

Antico Forno Roscioli - pizza na kawałki (sob, obiad)

Via dei Chiavari 34, przy Campo de' Fiori. Pn-sob od rana do ok. 19:30-20:00.

Café Merenda - wypieki (wt, śniadanie)

Via del Gazometro 5/A, Ostiense, obok Testaccio. Godziny do sprawdzenia (wg serwisów w poniedziałki zamknięte).

Faro - Caffè Specialty (sob, przed południem)

Via Piave 55, przy Porta Pia. Kawa specialty i wypieki, bez rezerwacji. Godziny różne w źródłach - sprawdźcie @farorome.

Tiramisu - propozycje Claude (sprawdzone w przewodnikach, godziny mogą się zmienić):

Pompi (sob, przy Schodach Hiszpańskich)

Via della Croce, 2 min od Piazza di Spagna. Najsłynniejsze tiramisu w Rzymie, na wynos, wiele smaków. Zwykle 11:00-21:30.

Merisù (nd, Trastevere)

Via di San Francesco a Ripa 29. Tiramisu składane na oczach klienta, chrupiąca wersja. Do późnego wieczora.

Two Sizes (sob, przy Piazza Navona)

Via del Governo Vecchio 88. Tylko na wynos, dwa rozmiary (ok. 2,5-4 €). Wt-nd 11:00-22:00, w poniedziałki zamknięte.

Szybko i lokalnie przy noclegu - propozycje Claude (sprawdź aktualne godziny):

Trapizzino (Testaccio)

Via Giovanni Branca 88. Trójkątna kieszeń z ciasta pizzy z rzymskimi duszonymi nadzieniami - wymyślona właśnie tu. Szybko i tanio.

Pizzeria Da Remo (Testaccio)

Piazza di Santa Maria Liberatrice 44. Klasyczna cienka pizza rzymska, głośno i lokalnie, raczej wieczorem.

Mordi e Vai (Mercato di Testaccio)

Stoisko w hali targowej z kanapkami z rzymskimi duszonymi mięsami. Pn-sob w porze lunchu.